ترانسمیتر – transmitter

تفاوت اصلی بین ترانسمیتر (Transmitter) و ترانسدیوسر (Transducer) در نحوه عملکرد و نوع سیگنال خروجی آن‌هاست. ترانسدیوسر مرحله اولیه تبدیل سیگنال را انجام می‌دهد، در حالی که ترانسمیتر سیگنال را تقویت و استاندارد می‌کند تا بتواند در سیستم‌های صنعتی استفاده شود

Transducer (ترانسدیوسر): ترانسدیوسر دستگاهی است که یک نوع انرژی یا سیگنال فیزیکی را به نوع دیگری تبدیل می‌کند. برای مثال، تبدیل فشار یا دما به سیگنال الکتریکی.

ویژگی‌‌های ترانسدیوسر: خروجی می‌تواند سیگنال مکانیکی، الکتریکی یا نوری باشد، معمولاً سیگنال خروجی مستقیم و بدون تقویت است، ناسب برای کاربردهای اولیه یا ساده‌تر برای مثال: حسگر فشار که فشار را به تغییرات ولتاژ تبدیل می‌کند، حسگر دما مانند ترموکوپل که تغییرات دما را به جریان الکتریکی تبدیل می‌کند.

Transmitter (ترانسمیتر): ترانسمیتر دستگاهی است که علاوه بر تبدیل انرژی یا سیگنال (مانند ترانسدیوسر)، سیگنال خروجی را تقویت کرده و به یک سیگنال استاندارد قابل خواندن توسط سیستم‌های کنترلی (مانند PLC) تبدیل می‌کند.

ویژگی‌‌های ترانسمیتر: خروجی معمولاً استاندارد شده است، مثل 4-20 میلی‌آمپر یا 0-10 ولت، سیگنال خروجی تقویت شده است و مناسب برای ارسال به فواصل دور، قابلیت استفاده در سیستم‌های پیچیده و صنعتی برای مثال‌: ترانسمیتر فشار که فشار را اندازه‌گیری کرده و سیگنال 4-20 میلی‌آمپر تولید می‌کند، ترانسمیتر دما که تغییرات دما را به سیگنال قابل خواندن توسط سیستم‌های کنترلی تبدیل می‌کند.

برندهای معروف ترانسمیتر فشار

Rosemount (ایالات متحده):

• • مدل معروف: Rosemount 3051.
  • ویژگی‌ها: دقت بالا، قابلیت ارتباط بی‌سیم، و مناسب برای محیط‌های صنعتی سخت.
  • کاربرد: صنایع نفت و گاز، پتروشیمی.

    

WIKA (آلمان):

• • مدل معروف: WIKA S-10.
  • ویژگی‌ها: طراحی مقاوم، مناسب برای فشارهای بالا و محیط‌های خورنده.
  • کاربرد: صنایع شیمیایی و نیروگاه‌ها.

Yokogawa (ژاپن):

• • مدل معروف: Yokogawa EJA110E.
  • ویژگی‌ها: دقت بالا، پایداری طولانی‌مدت، و قابلیت چندمنظوره.
  • کاربرد: پالایشگاه‌ها و صنایع فرآیندی.

    

Honeywell (ایالات متحده):

• • مدل معروف: Honeywell ST3000.
  • ویژگی‌ها: قابلیت تنظیم از راه دور و دقت بالا.
  • کاربرد: صنایع هوافضا و نفت و گاز.

نحوه عملکرد ترانسمیتر فشار (Pressure Transmitter)

• مکانیکی: ترانسمیتر فشار از یک دیافراگم یا حسگر مکانیکی استفاده می‌کند که با تغییر فشار، تغییر شکل می‌دهد. این تغییر شکل به صورت مکانیکی به یک سیگنال اولیه تبدیل می‌شود.
• الکترونیکی: سیگنال مکانیکی به وسیله یک مبدل (مانند پیزوالکتریک یا استرین گیج) به سیگنال الکتریکی تبدیل می‌شود. سپس این سیگنال تقویت شده و به سیستم کنترل ارسال می‌شود.

نماد و حروف اختصاری در P&ID

• نماد: در P&ID، ترانسمیتر فشار معمولاً با یک دایره کوچک که حروف اختصاری درون آن نوشته شده است، نمایش داده می‌شود.
• حروف اختصاری:
  • PT: Pressure Transmitter (ترانسمیتر فشار).
  • PDT: Pressure Differential Transmitter (ترانسمیتر فشار تفاضلی).

برندهای معروف ترانسمیتر دما

Rosemount (ایالات متحده):

• • مدل معروف: Rosemount 3144P.
  • ویژگی‌ها: دقت بالا، قابلیت ارتباط بی‌سیم، و مناسب برای محیط‌های صنعتی سخت.
  • کاربرد: صنایع نفت و گاز، پتروشیمی.

Endress+Hauser (سوئیس):

• • مدل معروف: iTEMP TMT162.
  • ویژگی‌ها: قابلیت استفاده در مناطق خطرناک، پشتیبانی از پروتکل‌های HART و Fieldbus.
  • کاربرد: صنایع شیمیایی و غذایی.

Yokogawa (ژاپن):

• • مدل معروف: Yokogawa YTA110.
  • ویژگی‌ها: دقت بالا، پایداری طولانی‌مدت، و قابلیت چندمنظوره.
  • کاربرد: پالایشگاه‌ها و صنایع فرآیندی.

Honeywell (ایالات متحده):

• • مدل معروف: Honeywell STT850.
  • ویژگی‌ها: قابلیت تنظیم از راه دور و دقت بالا.
  • کاربرد: صنایع هوافضا و نفت و گاز.

نحوه عملکرد ترانسمیتر دما (Temperature Transmitter)

• مکانیکی: ترانسمیتر دما از حسگرهایی مانند RTD یا ترموکوپل استفاده می‌کند. این حسگرها تغییرات دما را به تغییرات مقاومت یا ولتاژ تبدیل می‌کنند.
• الکترونیکی: سیگنال تولید شده توسط حسگر به وسیله ترانسمیتر تقویت شده و به سیگنال استاندارد (مانند 4-20 میلی‌آمپر) تبدیل می‌شود. سپس این سیگنال به سیستم کنترل ارسال می‌شود.

نماد و حروف اختصاری در P&ID

• نماد: در P&ID، ترانسمیتر دما معمولاً با یک دایره کوچک که حروف اختصاری درون آن نوشته شده است، نمایش داده می‌شود.
• حروف اختصاری:
  • TT: Temperature Transmitter (ترانسمیتر دما).
  • TDT: Temperature Differential Transmitter (ترانسمیتر دمای تفاضلی).

برندهای معروف ترانسمیتر جریان

Rosemount (ایالات متحده):

1. • مدل معروف: Rosemount 8732E.
   • ویژگی‌ها: دقت بالا، قابلیت استفاده در محیط‌های صنعتی سخت، و پشتیبانی از پروتکل‌های HART.
   • کاربرد: صنایع نفت و گاز، پتروشیمی.

Siemens (آلمان):

1. • مدل معروف: SITRANS F M MAG 5000.
   • ویژگی‌ها: مناسب برای مایعات رسانا، دقت بالا، و طراحی مقاوم.
   • کاربرد: صنایع آب و فاضلاب، شیمیایی.

Endress+Hauser (سوئیس):

1. • مدل معروف: Proline Promag 10.
   • ویژگی‌ها: طراحی ساده، مناسب برای کاربردهای عمومی، و قابلیت اطمینان بالا.
   • کاربرد: صنایع غذایی، دارویی.

Yokogawa (ژاپن):

• • مدل معروف: ADMAG AXF.
  • ویژگی‌ها: دقت بالا، پایداری طولانی‌مدت، و مناسب برای مایعات خورنده.
  • کاربرد: صنایع شیمیایی و فرآیندی.

نحوه عملکرد ترانسمیتر جریان (Flow Transmitter)

• مکانیکی: ترانسمیتر جریان از حسگرهایی مانند توربینی، الکترومغناطیسی، یا التراسونیک استفاده می‌کند. این حسگرها تغییرات جریان را به صورت مکانیکی تشخیص می‌دهند.
• الکترونیکی: سیگنال مکانیکی به وسیله مبدل به سیگنال الکتریکی تبدیل می‌شود. سپس این سیگنال تقویت شده و به سیستم کنترل ارسال می‌شود. برای مثال:
  • در مدل‌های الکترومغناطیسی، جریان مایع باعث ایجاد ولتاژ در سیم‌پیچ‌ها می‌شود که متناسب با سرعت جریان است.
  • در مدل‌های التراسونیک، امواج صوتی برای اندازه‌گیری سرعت جریان استفاده می‌شوند.

نماد و حروف اختصاری در P&ID

• نماد: در P&ID، ترانسمیتر جریان معمولاً با یک دایره کوچک که حروف اختصاری درون آن نوشته شده است، نمایش داده می‌شود.
• حروف اختصاری:
  • FT: Flow Transmitter (ترانسمیتر جریان).
  • FDT: Flow Differential Transmitter (ترانسمیتر جریان تفاضلی).

ترانسمیترهای سطح ابزارهایی هستند که برای اندازه‌گیری سطح مایعات یا جامدات در مخازن استفاده می‌شوند. در ادامه، به معرفی چند برند معروف، نحوه عملکرد مکانیکی و الکترونیکی، و همچنین نماد و حروف اختصاری آن‌ها در P&ID می‌پردازم:

برندهای معروف ترانسمیتر سطح

Rosemount (ایالات متحده):

• • مدل معروف: Rosemount 3051L.
  • ویژگی‌ها: دقت بالا، قابلیت استفاده در محیط‌های صنعتی سخت، و پشتیبانی از پروتکل‌های HART.
  • کاربرد: صنایع نفت و گاز، پتروشیمی.

Endress+Hauser (سوئیس):

• • مدل معروف: Prosonic FMU90.
  • ویژگی‌ها: استفاده از فناوری آلتراسونیک برای اندازه‌گیری سطح، مناسب برای مایعات و جامدات.
  • کاربرد: صنایع غذایی، دارویی.

Siemens (آلمان):

• • مدل معروف: SITRANS LR250.
  • ویژگی‌ها: استفاده از فناوری رادار برای اندازه‌گیری دقیق سطح، مناسب برای محیط‌های خورنده.
  • کاربرد: صنایع شیمیایی و آب و فاضلاب.

Yokogawa (ژاپن):

• • مدل معروف: Yokogawa DLM202.
  • ویژگی‌ها: دقت بالا، پایداری طولانی‌مدت، و مناسب برای مخازن بزرگ.
  • کاربرد: پالایشگاه‌ها و صنایع فرآیندی.

نحوه عملکرد ترانسمیتر سطح (Level Transmitter)

• مکانیکی: ترانسمیتر سطح از فناوری‌هایی مانند آلتراسونیک، رادار، یا فشار تفاضلی استفاده می‌کند. این فناوری‌ها تغییرات سطح را به صورت مکانیکی تشخیص می‌دهند.
• الکترونیکی: سیگنال مکانیکی به وسیله مبدل به سیگنال الکتریکی تبدیل می‌شود. سپس این سیگنال تقویت شده و به سیستم کنترل ارسال می‌شود. برای مثال:
  • در مدل‌های آلتراسونیک، امواج صوتی برای اندازه‌گیری فاصله تا سطح مایع استفاده می‌شوند.
  • در مدل‌های راداری، امواج رادار برای اندازه‌گیری سطح با دقت بالا به کار می‌روند.

نماد و حروف اختصاری در P&ID

• نماد: در P&ID، ترانسمیتر سطح معمولاً با یک دایره کوچک که حروف اختصاری درون آن نوشته شده است، نمایش داده می‌شود.
• حروف اختصاری:
  • LT: Level Transmitter (ترانسمیتر سطح).
  • LDT: Level Differential Transmitter (ترانسمیتر سطح تفاضلی).

برندهای معروف ترانسمیتر ارتعاش

Metrix (ایالات متحده):

• • مدل معروف: Metrix 5491E.
  • ویژگی‌ها: طراحی مقاوم، خروجی 4-20 میلی‌آمپر، و مناسب برای محیط‌های صنعتی سخت.
  • کاربرد: توربین‌ها، کمپرسورها، و پمپ‌ها.

SPM Instrument (سوئد):

• • مدل معروف: SLD722.
  • ویژگی‌ها: دقت بالا، مناسب برای محیط‌های خطرناک (Ex-certified)، و قابلیت نصب آسان.
  • کاربرد: صنایع نفت و گاز، پتروشیمی.

Emerson (ایالات متحده):

• • مدل معروف: AMS 9420 Wireless Vibration Transmitter.
  • ویژگی‌ها: بی‌سیم، قابلیت نظارت بر ارتعاش و دما، و مناسب برای مکان‌های دورافتاده.
  • کاربرد: صنایع فرآیندی و پالایشگاه‌ها.

Honeywell (ایالات متحده):

• • مدل معروف: Versatilis™.
  • ویژگی‌ها: مصرف انرژی کم، نصب آسان، و پشتیبانی از پروتکل‌های مدرن.
  • کاربرد: ماشین‌آلات دوار و تجهیزات حساس.

نحوه عملکرد ترانسمیتر ارتعاش (Vibration Transmitter)

• مکانیکی: ترانسمیتر ارتعاش از حسگرهایی مانند شتاب‌سنج یا سرعت‌سنج استفاده می‌کند که تغییرات ارتعاش را به صورت مکانیکی تشخیص می‌دهند.
• الکترونیکی: سیگنال مکانیکی به وسیله مبدل به سیگنال الکتریکی تبدیل می‌شود. این سیگنال سپس تقویت شده و به سیستم کنترل ارسال می‌شود. خروجی معمولاً به صورت 4-20 میلی‌آمپر است که متناسب با شدت ارتعاش است.

نماد و حروف اختصاری در P&ID

• نماد: در P&ID، ترانسمیتر ارتعاش معمولاً با یک دایره کوچک که حروف اختصاری درون آن نوشته شده است، نمایش داده می‌شود.
• حروف اختصاری:
  • VT: Vibration Transmitter (ترانسمیتر ارتعاش).
  • VDT: Vibration Differential Transmitter (ترانسمیتر ارتعاش تفاضلی).

6 – ترانسمیتر وزن (Weight Transmitter): اندازه‌گیری وزن مواد در مخازن یا سیلوها.

• کاربردها: صنایع غذایی، تولید سیمان، داروسازی.
• ویژگی‌ها:
  • ترکیب با سیستم‌های اتوماسیون.
  • قابل اتصال به سیستم‌های کنترل PLC.

ترانسمیترهای وزن ابزارهایی هستند که برای اندازه‌گیری وزن مواد در مخازن، سیلوها یا سیستم‌های صنعتی استفاده می‌شوند. در ادامه، به معرفی چند برند معروف، نحوه عملکرد مکانیکی و الکترونیکی، و همچنین نماد و حروف اختصاری آن‌ها در P&ID می‌پردازم:

برندهای معروف ترانسمیتر وزن

Rice Lake (ایالات متحده):

• • مدل معروف: SCT100 Bench Digital Weight Transmitter.
  • ویژگی‌ها: طراحی دیجیتال، مناسب برای کاربردهای صنعتی، و قابلیت نصب آسان.
  • کاربرد: صنایع غذایی، دارویی، و تولید.

General Measure (چین):

• • مدل معروف: GMT-H2.
  • ویژگی‌ها: دقت بالا، قابلیت اتصال به سیستم‌های PLC، و مناسب برای محیط‌های صنعتی.
  • کاربرد: صنایع شیمیایی و فرآیندی.

Hardy Process Solutions (ایالات متحده):

• • مدل معروف: HI6200.
  • ویژگی‌ها: پردازش سریع، قابلیت اتصال به سیستم‌های کنترل، و مناسب برای اندازه‌گیری دقیق وزن.
  • کاربرد: صنایع بسته‌بندی و تولید.

نحوه عملکرد ترانسمیتر وزن (Weight Transmitter)

• مکانیکی: ترانسمیتر وزن از حسگرهای بار (Load Cells) استفاده می‌کند که تغییرات وزن را به تغییرات مکانیکی (مانند تغییر شکل) تبدیل می‌کنند.
• الکترونیکی: سیگنال مکانیکی تولید شده توسط حسگر بار به وسیله مبدل به سیگنال الکتریکی تبدیل می‌شود. این سیگنال سپس تقویت شده و به سیستم کنترل (مانند PLC) ارسال می‌شود. خروجی معمولاً به صورت 4-20 میلی‌آمپر یا 0-10 ولت است.

نماد و حروف اختصاری در P&ID

• نماد: در P&ID، ترانسمیتر وزن معمولاً با یک دایره کوچک که حروف اختصاری درون آن نوشته شده است، نمایش داده می‌شود.
• حروف اختصاری:
  • WT: Weight Transmitter (ترانسمیتر وزن).

برندهای معروف ترانسمیتر گاز

Honeywell (ایالات متحده):

• • مدل معروف: Honeywell Sensepoint XCD.
  • ویژگی‌ها: مناسب برای گازهای سمی و قابل اشتعال، دارای نمایشگر دیجیتال و قابلیت تنظیم هشدار.
  • کاربرد: صنایع نفت و گاز، پتروشیمی.

Dräger (آلمان):

• • مدل معروف: Dräger Polytron 7000.
  • ویژگی‌ها: دقت بالا، مناسب برای گازهای سمی و اکسیژن، و قابلیت اتصال به سیستم‌های کنترل.
  • کاربرد: صنایع شیمیایی و ایمنی.

MSA Safety (ایالات متحده):

• • مدل معروف: MSA Ultima X5000.
  • ویژگی‌ها: قابلیت تشخیص گازهای مختلف، طراحی مقاوم، و مناسب برای محیط‌های خطرناک.
  • کاربرد: معادن، پالایشگاه‌ها.

Emerson (ایالات متحده):

• • مدل معروف: Rosemount 928 Wireless Gas Monitor.
  • ویژگی‌ها: بی‌سیم، مناسب برای گازهای سمی و قابل اشتعال، و قابلیت نصب در مکان‌های دورافتاده.
  • کاربرد: صنایع فرآیندی و نفت و گاز.

نحوه عملکرد ترانسمیتر گاز (Gas Transmitter)

• مکانیکی: ترانسمیتر گاز از حسگرهایی مانند الکتروشیمیایی، مادون قرمز (IR)، یا کاتالیستی استفاده می‌کند. این حسگرها تغییرات غلظت گاز را تشخیص داده و به سیگنال مکانیکی تبدیل می‌کنند.
• الکترونیکی: سیگنال مکانیکی به وسیله مبدل به سیگنال الکتریکی تبدیل می‌شود. این سیگنال سپس تقویت شده و به سیستم کنترل ارسال می‌شود. برای مثال:
  • حسگرهای الکتروشیمیایی تغییرات غلظت گاز را به تغییرات جریان الکتریکی تبدیل می‌کنند.
  • حسگرهای مادون قرمز از جذب نور برای تشخیص گازها استفاده می‌کنند.

نماد و حروف اختصاری در P&ID

• نماد: در P&ID، ترانسمیتر گاز معمولاً با یک دایره کوچک که حروف اختصاری درون آن نوشته شده است، نمایش داده می‌شود.
• حروف اختصاری:
  • GT: Gas Transmitter (ترانسمیتر گاز).
  • GDT: Gas Differential Transmitter (ترانسمیتر گاز تفاضلی).