اینترنت یکی از مهمترین زیرساختهای زندگی امروز ماست؛ بستری که ارتباطات، آموزش، تجارت، رسانه، خدمات آنلاین و حتی بسیاری از کسبوکارهای روزمره بر پایه آن شکل گرفتهاند. اگر بخواهیم ساده بگوییم، اینترنت یک شبکه جهانی از میلیونها کامپیوتر، سرور، موبایل، سایت و سرویس آنلاین است که به یکدیگر متصل هستند و امکان تبادل اطلاعات را فراهم میکنند. اما الان که دارم این مطلب تالیف میکنم، بیش از 2040 ساعت که ایران بصورت عام اینترنت ندارد و من چند روزی هست به علت شغلم با هزینه های زیاد اینترنت دار شدم و دارم سعی میکنم برای زندگی پولی بسازم… از این اتفاق حال دل هیچکداممون خوب نیست.
این شبکه از سال ۱۹۶۹ با اتصال چند سیستم کامپیوتری آغاز شد و بهمرور به ساختاری گسترده و جهانی تبدیل شد؛ ساختاری که مالکیت آن در اختیار یک فرد، شرکت یا کشور خاص نیست، بلکه مجموعهای از شبکهها و سرویسدهندگان مختلف در سراسر جهان آن را شکل دادهاند.
برای اتصال به اینترنت به چه چیزهایی نیاز داریم؟
در گذشته اتصال به اینترنت معمولاً از طریق خط تلفن، مودمهای Dial-up و کارتهای اینترنتی انجام میشد، اما امروز روشهای دسترسی بسیار متنوعتر و سریعتر شدهاند. برای اتصال به اینترنت معمولاً به موارد زیر نیاز داریم:
- یک دستگاه مانند کامپیوتر، لپتاپ، موبایل یا تبلت
- مودم، روتر یا اینترنت همراه
- سرویس اینترنت از یک شرکت ارائهدهنده خدمات اینترنت
- مرورگر اینترنت مانند Chrome، Firefox، Safari یا Edge
در واقع کاربر از طریق یک سرویسدهنده اینترنت به شبکه جهانی اینترنت متصل میشود و سپس میتواند از سایتها، اپلیکیشنها، ایمیل، شبکههای اجتماعی و سایر خدمات آنلاین استفاده کند.
ISP چیست؟
ISP مخفف عبارت Internet Service Provider به معنی «شرکت ارائهدهنده خدمات اینترنت» است. این شرکتها وظیفه دارند امکان اتصال کاربران به اینترنت را فراهم کنند. شرکتهای اینترنتی علاوه بر ارائه اینترنت خانگی، سازمانی یا همراه، ممکن است خدمات دیگری مانند میزبانی وب، سرور، ایمیل سازمانی و پشتیبانی فنی نیز ارائه دهند. به زبان ساده، ISP همان واسطهای است که ما را به اینترنت جهانی متصل میکند.
سرور چیست؟
سرور یک کامپیوتر قدرتمند و همیشه روشن است که اطلاعات و خدمات مختلف را در اختیار کاربران قرار میدهد. وقتی شما وارد یک سایت میشوید، در حقیقت مرورگر شما از سروری که آن سایت روی آن قرار دارد درخواست اطلاعات میکند و سرور، محتوای سایت را برای شما ارسال میکند.
در دنیای وب معمولاً با دو مفهوم اصلی روبهرو هستیم:
- سرور: کامپیوتری که سرویس میدهد.
- کلاینت: دستگاهی که سرویس میگیرد؛ مثل موبایل یا لپتاپ کاربر.
برای مثال وقتی آدرس یک سایت را در مرورگر وارد میکنید، دستگاه شما نقش کلاینت را دارد و سروری که سایت روی آن قرار گرفته، اطلاعات لازم را برای نمایش سایت ارسال میکند.
هاست چیست؟
هاست یا Host به معنی «میزبان» است. در فضای وب، هاست بخشی از یک سرور است که فایلها، تصاویر، کدها، پایگاه داده و ایمیلهای یک وبسایت روی آن قرار میگیرد. هر وبسایت برای اینکه در اینترنت قابل مشاهده باشد، به هاست نیاز دارد. وقتی فایلهای سایت روی هاست قرار میگیرند و دامنه به آن متصل میشود، کاربران میتوانند با وارد کردن آدرس سایت، محتوای آن را مشاهده کنند. برای مدیریت هاست معمولاً از پنلهایی مانند cPanel یا ابزارهای مشابه استفاده میشود. مدیر سایت از طریق این پنل میتواند فایلها، دیتابیس، ایمیلها و تنظیمات مختلف وبسایت را مدیریت کند.
هاست اشتراکی چیست؟
هاست اشتراکی نوعی میزبانی وب است که در آن چندین وبسایت روی یک سرور قرار میگیرند و از منابع مشترک آن سرور مانند پردازنده، رم و فضای ذخیرهسازی استفاده میکنند. این نوع هاست معمولاً برای سایتهای شخصی، شرکتی، وبلاگی و سایتهای تازهکار گزینهای اقتصادی و مناسب است. البته کیفیت هاست اشتراکی به مدیریت سرور، امنیت، منابع اختصاصیافته و تعداد سایتهای میزبانیشده بستگی دارد. اگر یک سایت رشد کند و بازدید بالاتری بگیرد، ممکن است در آینده به سرور مجازی یا سرور اختصاصی نیاز داشته باشد.
دامنه چیست؟
دامنه یا Domain همان آدرس اینترنتی سایت است. برای مثال: ehsami.com یک دامنه است. دامنه باعث میشود کاربران بهجای وارد کردن آدرسهای پیچیده سرور، با یک نام ساده و قابل حفظ کردن وارد سایت شوند. دامنه از دو بخش اصلی تشکیل میشود:
- نام دامنه: بخشی که انتخاب میکنیم؛ مانند ehsami
- پسوند دامنه: بخشی مانند com، ir، net، org و سایر پسوندها
هر دامنه در اینترنت منحصربهفرد است؛ یعنی اگر دامنهای قبلاً ثبت شده باشد، شخص دیگری نمیتواند همان دامنه را دوباره ثبت کند.
تفاوت دامنه و URL چیست؟
دامنه، آدرس اصلی سایت است؛ اما URL آدرس دقیق یک صفحه مشخص در سایت است. برای مثال: ehsami.com دامنه اصلی سایت است. اما آدرسی مانند: ehsami.com/articles/internet-basics یک URL محسوب میشود، چون به یک صفحه یا مسیر مشخص در همان سایت اشاره دارد.
به زبان ساده، دامنه مثل آدرس اصلی یک ساختمان است و URL مثل آدرس دقیق یک اتاق یا بخش خاص در همان ساختمان.
جمعبندی
اینترنت فقط یک ابزار سرگرمی یا جستجو نیست؛ بلکه زیرساخت اصلی ارتباطات، آموزش، تجارت و توسعه کسبوکارها در دنیای امروز است. برای اینکه بتوانیم حضور مؤثری در فضای آنلاین داشته باشیم، باید مفاهیم پایهای مثل اینترنت، ISP، سرور، هاست، دامنه و URL را بشناسیم. شناخت این مفاهیم به ما کمک میکند هنگام طراحی سایت، خرید هاست و دامنه، راهاندازی کسبوکار آنلاین یا توسعه برند شخصی و سازمانی تصمیمهای دقیقتر و حرفهایتری بگیریم.


